Konkurs Chopinowski

Dziedzictwo od 1927 roku

Jeden z najstarszych i najbardziej prestiżowych konkursów pianistycznych na świecie

Edycji od 1927

50+

Krajów reprezentowanych

500+

Laureatów

Początki i założenie

Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina jest jednym z najstarszych konkursów muzycznych na świecie, o wielkim prestiżu i światowym rozgłosie. Inicjatorem Konkursów Chopinowskich był prof. Jerzy Żurawlew (1887-1980), wybitny polski pianista, pedagog i kompozytor. Pierwszy Konkurs odbył się w dniach 23-30 stycznia 1927 roku w sali Filharmonii Warszawskiej. Po skromnych początkach w 1927 roku, kiedy do konkursu przystąpiło 26 pianistów z ośmiu krajów, impreza z biegiem lat rozrosła się w globalne zjawisko przyciągające setki utalentowanych muzyków z całego świata.

Ewolucja przez historię

Zgodnie z założeniami organizatorów, konkurs miał się odbywać co pięć lat: 1932, 1937 i tak dalej. II wojna światowa uniemożliwiła zorganizowanie Konkursu w 1942 roku. Pierwszy powojenny, a IV z kolei Konkurs, przeprowadzono w 1949 roku w ocalałej sali budynku 'Roma', jako punkt kulminacyjny obchodów Roku Chopinowskiego, roku 100. rocznicy śmierci wielkiego kompozytora. Następny Konkurs opóźnił się do 1955 roku z powodu odbudowy Filharmonii Warszawskiej, awansowanej wkrótce do rangi instytucji narodowej. Od 1955 roku Międzynarodowe Konkursy Chopinowskie odbywają się bez zakłóceń w Filharmonii Narodowej co pięć lat.

Format konkursu

Konkurs Chopinowski jest wyjątkowy jako jeden z nielicznych monograficznych konkursów pianistycznych na świecie, poświęcony wyłącznie dziełom jednego kompozytora. Pozwala to nie tylko oceniać kwalifikacje uczestników, ale także obserwować zmieniający się stosunek do dzieł Chopina i poszczególnych form muzycznych. Konkurs ewoluował od dwóch etapów w edycjach przedwojennych do czterech etapów dzisiaj. Młodzi pianiści grają w porządku alfabetycznym nazwisk, począwszy od wybranej losowo litery, a wiek uczestników waha się zazwyczaj od 18 do 29 lat.

Historyczne lokalizacje

Konkursy przedwojenne oraz te z lat 1955, 1960 i 1965 odbywały się zimą, blisko daty przyjmowanej za rocznicę urodzin Chopina, 22 lutego. Jednak ze względu na dużą liczbę zachorowań wśród jurorów i uczestników, termin zmieniono na październik, miesiąc w którym przypada rocznica śmierci kompozytora. Od 1957 roku Międzynarodowy Konkurs Chopinowski należy do Światowej Federacji Międzynarodowych Konkursów Muzycznych z siedzibą w Genewie, której jest współzałożycielem.

Legendami laureaci

Wygranie lub otrzymanie jednej z nagród na Konkursie Chopinowskim otwiera drzwi do najsłynniejszych sal koncertowych świata. Konkurs zapoczątkował kariery takich znakomitych pianistów jak: Lew Oborin, Witold Małcużyński, Halina Czerny-Stefańska, Bella Davidovich, Barbara Hesse-Bukowska, Adam Harasiewicz, Vladimir Ashkenazy, Maurizio Pollini, Martha Argerich, Garrick Ohlsson, Krystian Zimerman, Đặng Thái Sơn, Stanisław Bunin, Yundi Li i Rafał Blechacz.

Wybitne jury

Podczas gdy pierwsze jury składało się wyłącznie z przedstawicieli polskiego środowiska muzycznego, do kolejnych edycji zapraszano najwybitniejszych muzyków i pianistów z kraju i zagranicy. Legendarne nazwiska takie jak Magda Tagliaferro, Marguerite Long, Wilhelm Backhaus, Nadia Boulanger i Arturo Benedetti Michelangeli zasiadały w jury. W pracach jury uczestniczyli też laureaci wcześniejszych Konkursów, m.in. Jan Ekier, Lew Oborin, Witold Małcużyński, Halina Czerny-Stefańska i Martha Argerich.

Tradycje konkursowe

Od 1975 roku do stałych tradycji towarzyszących Konkursowi Chopinowskiemu należą obchody rocznicy śmierci wielkiego kompozytora. Dzień 17 października jest włączony do kalendarza konkursu jako dzień hołdu składanego Chopinowi. Z tej okazji w kościele Świętego Krzyża przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie – gdzie wmurowane jest serce kompozytora – wykonywane jest Requiem Mozarta. Tym właśnie dziełem żegnano podczas uroczystości pogrzebowych w paryskim kościele św. Magdaleny w październiku 1849 roku Fryderyka Chopina.

Współczesny konkurs

XV Konkurs w 2005 roku ustanowił rekord – zgłosiło się 350 kandydatów, a ostatecznie wystąpiło 257. Współczesne edycje organizowane są przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina (NIFC), działający po fuzji z Towarzystwem Chopinowskim. Konkurs nadal przyciąga globalną uwagę – występy transmitowane są na cały świat, a każda edycja wydaje na świat nowe gwiazdy klasycznej pianistyki. XX edycja w 2030 roku zapowiada kontynuację tej niezwykłej tradycji.

Edycje konkursu

Rok	Pierwsza nagroda	Kraj
1927	Lew Oborin	ZSRR
1932	Aleksander Uniński	ZSRR
1937	Jakow Zak	ZSRR
1949	Halina Czerny-Stefańska i Bella Davidovich	Polska/ZSRR
1955	Adam Harasiewicz	Polska
1960	Maurizio Pollini	Włochy
1965	Martha Argerich	Argentyna
1970	Garrick Ohlsson	USA
1975	Krystian Zimerman	Polska
1980	Đặng Thái Sơn	Wietnam
1985	Stanisław Bunin	ZSRR
1990	Nie przyznano	-
1995	Nie przyznano	-
2000	Yundi Li	Chiny
2005	Rafał Blechacz	Polska
2010	Julianna Awdiejewa	Rosja
2015	Seong-Jin Cho	Korea Południowa
2021	Bruce Liu	Kanada
2025	Eric Lu	USA
2030	XX Edycja - Wkrótce!	?